بهداشت فردی بیمار مبتلا به آلزایمر

تاریخ انتشار:بهمن ۲۴, ۱۳۹۴

بهداشت فردی بیمار مبتلا به آلزایم

بهداشت فردی بیمار مبتلا به آلزایمر امری بسیار حائز اهمیت در نگهداری صحیح بیماران می باشد.

میزان کمکی که یک فرد دارای زوال عقل در ارتباط با مراقبت های فردی نیاز دارد، با توجه به آسیب مغزش متغیر است. یک بیمار مبتلا به آلزایمر در مراحل ابتدایی بیماری قادر خواهد بود از خود مراقبت کند، اما ممکن است به تدریج به خود بی توجهی کرده و سرانجام نیازمند کمک کامل باشد. اغلب مشکلات هنگام وادار کردن بیمار برای عوض کردن لباسش یا حمام کردن به وجود می آید.  ممکن است شخص این جمله را به شما بگوید « قبلا لباسهایم عوض کردم »، یا امکان دارد میز را برگردانده و ایجاد سر و صدا کند گویی که شما اشتباه کرده اید چنین چیزی را به او پیشنهاد کرده اید.

دختری می گوید: « من نمی توانم مادرم را وادار به تعویض لباسش کنم. او همان لباسها را برای یک هفته می پوشد. با همان لباسها می خوابد. زمانی که به او می گویم آنها را عوض کند، می گوید: قبلا عوض کردم یا سر من فریاد می زند که: تو فکر می کنی چه کسی هستی که به من می گویی چه موقع لباسهایم را عوض کنم؟ »

همسری نقل می کند: « هر زمان که او را به حمام می برم، جیغ می کشد و طلب کمک می کند. پنجره ها را باز می کند و فریاد می زند: « کمک! من را دزدیده اند. »

فردی که بیماری زوال عقل دارد ممکن است افسرده یا بی تفاوت شود و تمایلش را برای هر نوع نظافتی از دست بدهد. امکان دارد توانایی به یاد آوردن اینکه چه مقدار از زمان گذشته است را از دست داده باشد: « به نظر او نمی رسد که یک هفته از عوض کردن لباسش می گذرد. »

اینکه شخصی به او بگوید که باید لباسش را عوض کند ممکن است برایش ناراحت کننده باشد. اگر فردی به شما بگوید که باید لباستان را عوض کنید، ممکن است خیلی عصبانی و برآشفته شوید.

لباس پوشیدن و حمام کردن جزء کارهای شخصی به حساب می آید. هر کدام از ما رفتارهای شخصی جداگانه ای برای انجام دادن کارهایمان داریم. برخی از ما فقط دوش می گیریم و برخی در وان حمام می کنیم. برخی در صبح و برخی در شب حمام می کنیم. برخی از ما در روز دو بار لباسهایمان را عوض می کنیم و برخی دیگر یک روز در میان، اما هر یک از ما در انجام دادن رفتارها و کارهایمان کاملا دقیق هستیم.

گاهی اوقات زمانی که یکی از اعضاء خانواده شروع به کمک کردن به بیمار می کند، ندانسته و به طور غیر عمدی عادت های دائمی وی را نادیده می گیرد. تغییر در امور روزمره می تواند ناراحت کننده باشد. در گذشته، مردم اغلب کمتر از ما لباس هایشان را می شستند و تعویض می کردند.

ما حمام کردن و لباس پوشیدن به طور مستقل را از بچگی آغاز می کنیم. این موضوع شاخصی بنیادی و اساسی از استقلال ماست. از این گذشته، حمام کردن و لباس پوشیدن جزء کارهای شخصی به حساب می آید. اکثر مردم در مقابل افراد دیگر هرگز حمام نکرده و لباس تعویض نمی کنند.

دست زدن و چشم دوختن افراد دیگر به اندام نازیبا، پیر و بدون پوشش ما ( حتی برای کمک به ما ) تجربه ای به شدت ناراحت کننده است. زمانی که ما به بیمار پیشنهاد کمک در انجام کاری می دهیم که همیشه خود آن را انجام می داده است – کاری که هر کسی برای خود و در خلوت خود انجام می دهد – جمله ای است که بیان می کند: « تو ، دیگر قادر نیستی کارهای خودت را انجام دهدی » ، و اینکه در حقیقت «شبیه بچه ای شده ای که باید به تو گفته شود چه موقع لباست را بپوشی و باید به تو کمک نمود ». بیمار ممکن است از این حالت و این جملات آزرده خاطر شود.

تعویض لباس و حمام کردن مستلزم تصمیمات بسیاری می باشد. فرد باید از بین جوراب ها، پیراهن ها و کراوات های بسیار، آنهایی را انتخاب کند که با یکدیگر هماهنگ هستند. زمانی که متوجه می شود که دیگر نمی تواند این کارها را انجام دهد یا زمانی که نگاه کردن به کمد پر از جوراب های رنگارنگ، او را به طور شدیدی آشفته و منقلب می کند، در نظر وی عوض نکردن لباس ساده تر و راحت تر خواهد بود.

چنین عواملی اغلب باعث بروز واکنش های فاجعه آمیز و ناگوار در حین تعویض لباس یا حمام کردن می شود. اکنون شما با مشکلات نظافت این افراد رو به رو شده اید. ابتدا سعی کنید احساسات بیمار و نیازش به داشتن خلوت و استقلال را درک کنید. به خاطر داشته باشید که این رفتار ناراحت کننده پیامد اختلال در مغز می باشد و از روی عمد نیست. به منظور ساده تر کردن لباس پوشیدن و حمام کردن بیمار بدون از بین بردن استقلالش، راه هایی را جستجو کنید. به عنوان مثال، مراحل مختلف را از انتخاب لباس گرفته تا درآوردن و … کمتر و ساده تر نمایید.

استحمام

زمانی که شخص از استحمام خودداری می کند، شاید بخشی از مشکل این باشد که عمل حمام کردن برای بیمار بسیار پیچیده و گیج کننده است، برای برخی اضطراب را به همراه دارد یا در حقیقت فرد مراقب باید وارد حریم خصوصی بیمار شود. به دنبال راه هایی برای کاهش این عوامل باشید. خونسرد و آرام باشید. عمل را ساده کنید. شخص را با یک لباس بلند و گشاد یا حوله بپوشانید و از زیر لباس، او را بشویید. سعی کنید تا جایی که ممکن است هنگام ترغیب فرد به استحمام، آداب همیشگی خودش حفظ شود. در عین حال کار را برای او ساده کنید.

اگر فرد در ابتدا همیشه اصلاح می کرده است، سپس دوش می گرفته و بعد صبحانه می خورده است، در صورتی که شما نیز این کارها را قبل از صبحانه برای او برنامه ریزی کنید، به احتمال زیاد با شما همکاری خواهد کرد. سپس لباس ها و حوله اش را آماده کنید و شیر آب را باز کنید. زمانی که به او کمک می کنید، آرام و مهربان باشید. از بحث کردن بپرهیزید. قدم به قدم مراحل را به او یادآوری کنید.

به عنوان مثال از گفتن این جملات خودداری کنید: « پدر جان، بلافاصله بعد از صبحانه می خواهم شما را به حمام ببرم ». عبارت  « بلافاصله بعد از صبحانه » بدین معنی می باشد که او مجبور است چیزی را به یاد آورد.

بیمار می گوید: « من احتیاجی به حمام کردن ندارم ». شما می گویید: « اوه ، بله شما این کار را انجام می دهید، یک هفته است که حمام نکرده اید. » ( شما نیز دوست ندارید که وی این جمله را به شما بگوید بخصوص اگر نتوانید به خاطر آورید که آخرین بار چه وقت به حمام رفته اید. ) در عوض اینگونه عمل کنید: « پدر جان آب حمام آماده است ». مجددا او می گوید: « من احتیاجی به حمام کردن ندارم ». شما می گویید: « حوله ی شما این جاست. حالا دکمه های پیراهنتان را باز کنید ».  

در این لحظه ممکن است ذهنش به جای دعوا و جر و بحث، متوجه دکمه ها شود. اگر می بینید که به سختی دکمه ها را باز می کند، می توانید به آرامی و مهربانی به او کمک کنید. « پدر جان حالا بلند شوید، دکمه ی شلوارتان را باز کنید ». ممکن است هنوز بگوید: « من احتیاجی به حمام کردن ندارم». اما شما ادامه دهید: « حالا داخل وان شوید ».

دختری، حمام و همه وسایل آن را برای پدرش آماده کرد و سپس، زمانی که پدرش در اتاق راه می رفت و سرگردان بود؛ گفت: « اوه ، به این حمام دوست داشتنی نگاه کن. حالا که حمام اینجاست چرا دوش نمی گیرید؟ خیلی بد می شود اگر آن را از دست دهید ». پدر بالاخره می پذیرد.

زنی به شوهرش گفت: « به زودی کار حمام کردنت تمام می شود و من و تو کلوچه هایی را که دخترمان خریده است می خوریم ». بعضی خانواده ها معتقدند که بیمار به یک پرستار یا تنها یکی از اعضاء خانواده اجازه می دهد که او را حمام کنند.

درباره عادت های همیشگی استحمام فرد فکر کنید: آیا او حمام می کرده یا دوش می گرفته است؟ در صبح یا شب؟

اگر همه راه ها برای متقاعد کردن او به حمام کردن مؤثر واقع نشد، او را به طور قسمتی و محدود بشویید یا با ابر بدنش را تمیز کنید. پوست فرد را از لحاظ جوشها و لکه های قرمز بررسی کنید.

استحمام باید جزء امور معمول باشد. همیشه آن را با یک شیوه و در یک زمان مشخص انجام دهید. با این روش ممکن است شخص استحمام را بپذیرد و مقاومت کمتری کند. اگر هنوز استحمام مشکلاتی را برای بیمار به وجود می آورد، لازم نیست هر روز او را حمام کنید. بسیاری از حوادث در حمام رخ می دهد. تمام اشیاء اضافی حمام را جمع آوری کنید و هرگز چشم از وی بر نگردانده یا  ترکش نکنید. همیشه دمای آب وان یا دوش را کنترل کنید، حتی اگر این کار را قبلا خود انجام می داده است.

توانایی تنظیم دمای مناسب و مطمئن ممکن است از بین رفته باشد. از مصرف کف صابون یا روغن بدن که وان را لیز و لغزنده می کند، خودداری کنید. این مواد همچنین می تواند باعث عفونت های مهبل در زنان شود.

نگه داشتن بیمار دارای زوال عقل در داخل و خارج وان حمام می تواند مشکل باشد، بخصوص اگر او دستپاچه و سنگین وزن باشد. فردی که تعادل ندارد امکان دارد زمانی که در زیر دوش ایستاده یا در حمام قدم می زند، لیز خورده یا بیفتد.

وسایلی وجود دارد که با آنها کار استحمام بسیار ایمن تر و آسان تر می شود. بسیاری از خانواده ها به ما گفته اند که یک صندلی حمام و یک شلنگ دستی بحران های استحمام را کاهش می دهد. در این صورت می توانید جریان آب را کنترل کنید. استفاده از صندلی مطمئن تر است و جریان آب کنترل شده کمتر باعث آشفتگی بیمار می شود.

هرگز شخص را تنها داخل وان رها نکنید. از آب کمتری در وان استفاده کنید. این حالت به شخص کمک می کند که احساس ایمنی بیشتری داشته باشد و در مورد لیز خوردن نیز ایمن تر است. یک زیرانداز لاستیکی ضد لغزش را در وان حمام قرار دهید. اگر شما به آرامی شستشوی هر قسمت از بدن را مرحله به مرحله یادآوری کنید، بیمار می تواند استحمام را خود انجام دهد. گاهی اوقات برای اعضاء خانواده بررسی اینکه اندام های تناسلی کاملا شسته شده ناراحت کننده و خجالت آور است اما باید این کار را انجام دهید زیرا ممکن است دانه های پوستی ایجاد شوند.

مطمئن شوید که چین خوردگی های بدن و زیر سینه های بیمار شسته شده اند. برای فردی که از وان بیرون می رود از یک زیرپایی حمام استفاده کنید که لیز نخورد و مطمئن شوید که هیچ چاله آبی در کف حمام وجود ندارد.

ممکن است جایگزین کردن زیرپایی چوبی با کفپوش حمام که لیز نمی خورد، سودمند باشد. کفپوش حمام لیز نمی خورد، آب را به خود جذب می کند و قابل شستشو است. وقتی که شخص خود را خشک می کند، بررسی کنید که همه قسمت های بدنش خشک شده باشد. اگر شما او را خشک می کنید، مطمئن شوید که کاملا خشک شده است. در زیر سینه های زنان و در چین و چروک های پوست از پودر بدن، پودر بچه یا آرد ذرت استفاده کنید.

اگر فرد در برابر استفاده از دئودورانت ( اسپری بدن ) مقاومت می کند، جوش شیرین جانشین مؤثری است. زمانی که فرد بدون پوشش می شود، بدنش را از لحاظ لکه های قرمز پوستی، جوشها و زخم های احتمالی، بررسی کنید. اگر هر نوع لکه های قرمز یا زخم در بدن فرد نمایان شد، پزشک را در جریان بگذارید. در افرادی که بیشتر اوقات می نشینند یا می خوابند، زخم های بستر خیلی سریع رشد می کند. طبق صلاحدید پزشک برای پوست های خشک از لوسیون بدن استفاده کنید.

لباس پوشیدن

اگر همه جوراب های فرد به شلوارهای راحتی اش چسبیده باشد، او مجبور نیست تشخیص دهد که کدام یک مربوط به کدام پا می باشد. هر کدام از پیراهن ها و شلوارهایی را که با هم هماهنگی دارند در یک چوب لباسی آویزان کنید. کمربندها، روسری ها، پلیورها، کراوات ها و دیگر لوازمی را که ممکن است به اشتباه پوشیده شوند از دسترس او دور کنید. لباس های مناسب و تمیز را برای او به ترتیب و به طور مرتب بچینید.

لباس های نامناسب با فصل یا لباس های نخ نما را از دسترس او دور کنید تا به انتخابات فرد اضافه نشوند. اگر وی از عوض کردن لباس خودداری می کند، از مجادله با او خودداری کنید. مدتی بعد، مجدد به او پیشنهاد کنید. همانطور که بیماری فرد پیشرفت می کند، صحیح یا پشت و رو پوشیدن لباس برای او مشکل می شود. بستن دکمه ها، زیپ ها، بندهای کفش و سگک کمربند برای او غیر ممکن می شود. اگر فرد، دیگر قادر نیست که دکمه هایش را ببندد، آنها را با نوارهای چسبک دار Velcro جایگزین کنید. این نوار چسبک دار را می توانید از مغازه پارچه فروشی یا خرازی تهیه کنید. افرادی که انگشتانشان دیگر از عهده بستن دکمه ها بر نمی آید، اغلب می توانند از این نوار چسب ها استفاده کنند.

همسری که نسبت به لباس پوشیدن شوهرش به طور مستقل، حساس بود، برای شوهرش لباس هایی را خرید که دورو بودند. او تی شرت های جالب و مناسبی خرید که اگر پشت و رو پوشیده می شدند، ظاهر بد و نامناسبی نداشت. این لباس ها دکمه نداشتند و دارای بند کمر با قابلیت ارتجاعی بودند.

کفش های بدون بند از کفش های بند دار خیلی راحت تر است. زنان در لباس های دورو، بلوزهای بدون بند و دامن های لنگی و شلوارهای کشی به نظر زیباتر می رسند. پوشیدن لباس های بلند و گشاد آسان تر است.

لباس هایی را که قابل شستشو هستند و احتیاجی به اتو کردن ندارند انتخاب کنید. دلیلی وجود ندارد که به کارهای شما اضافه شود. گاهی اوقات نقش و نگارهای شلوغ شخص آسیب دیده را آشفته و پریشان می کند، رنگ هایی با تضاد زیاد انتخاب کنید. تشخیص دادن لباس ها با رنگ های متضاد برای افراد مسن تر آسان تر است.

پوشاندن لباس زیر به بیماران خانم مشکل و برای خیلی از شوهران یک معما می باشد. شورت های زنانه گشاد و نرم بخرید. مهم نیست اگر آنها، آن را پشت و رو یا برعکس بپوشند.

پوشیدن جوراب های ساق بلند یا استفاده از شکم بند برای افرادی که گردش خون خوبی ندارند، مضر است. پوشیدن جوراب های نخی کوتاه در خانه راحت تر است.

هر عملی را که انجام می دهید یا او باید انجام دهد قدم به قدم برایش توضیح دهید. اگر لباس را به طور مرتب نپوشیده، سخت گیری نکنید.

آراستگی سر و وضع

موهای فرد را خیلی زیبا کوتاه کنید، شستشوی موی کوتاه و مراقبت کردن از آن، آسان تر است. افرادی که همیشه به آرایشگاه و سالن های زیبایی می رفته اند، ممکن است هنوز هم از انجام دادن این کار لذت ببرند. اگر این کار یک تجربه ناراحت کننده است، در صورت امکان از آرایشگر بخواهید که به منزل بیاید.

ممکن است شستشوی مو در سینک ظرفشویی آشپزخانه از شستشو در وان حمام آسان تر و مطمئن تر باشد. لازم است که ناخن های دست و پایش را کوتاه کنید یا اینکه درصورت امکان از او بخواهید که خود این کار را انجام دهد. ناخن های پا ممکن است به داخل انگشت پا خم شود و این مسئله تقریبا دردناک است.

وی را تشویق کنید که لباس مرتب پوشیده و زیبا به نظر رسد. اگر زنی همیشه آرایش می کرده است، ساده آرایش کردن می تواند در حال حاضر برایش خوب باشد. بعد از استحمام و پوشیدن لباس، او را به دیدن خود در آیینه و اینکه چقدر زیبا شده تشویق کنید. ( حتی اگر خسته و عصبی شده اید ) از بقیه افراد خانواده بخواهید که از او تعریف کنند. تعریف و تمجید در کمک کردن به اینکه فرد احساس خوبی از خود داشته باشد مهم است، زیرا اکنون برای وی انجام کارهایی ساده ( مانند لباس پوشیدن ) نیز عملی بزرگ و مهم است.

بهداشت دهان و دندان

با وجود وظایف دیگر مراقبت از بیمار مزمن، فراموش کردن چیزهایی که نمی توانیم ببینیم طبیعی است اما بهداشت مناسب دهان برای راحتی و سلامت بیمار بسیار مهم است.

فردی که به نظر می رسد قادر به مراقبت از خود می باشد، ممکن است مراقبت از دندان یا دندان مصنوعی اش را فراموش کند. دندان های مصنوعی واقعا مسئله ساز هستند. اگر دندان مصنوعی در دهان به درستی قرار نگیرد یا اگر فرد به طور دقیق از ماده چسبنده دندان استفاده نکند، هنگام جویدن با مشکل روبرو می شود. واکنش طبیعی به این مسئله نخوردن چیزهایی است که فرد نمی تواند بجود. این مسئله می تواند منجر به تغذیه ناکافی یا یبوست شود.

وقتی فردی غذا می خورد، باید دندان مصنوعی در دهانش به درستی قرار گرفته باشد در غیر این صورت برای فرد آزار دهنده بوده و حتما باید به دندانپزشک مراجعه شود. اگر فراموش می کند که آنها را درآورده و تمیز کند، یا اگر اجازه این کار را به شما نمی دهد، ممکن است زخم های دردناکی در لثه اش به وجود آید که منجر به تغذیه ناکافی می گردد.

از آنجا که می خواهید بیمار تا جایی که ممکن است مستقل باشد، می توانید وظیفه یادآوری کارها را به عهده بگیرید، اما به او اجازه دهید که تا جایی که امکان دارد خود مراقبت اصلی را انجام دهد. یکی از دلایلی که افراد مراقبت از دندان یا دندان مصنوعی شان را متوقف می کنند این است که این کار عملا وظیفه پیچیده ای است و مراحل زیادی دارد و فرد در مورد اینکه چه طور و چگونه باید آن را انجام دهد، آشفته می شود. می توانید با تقسیم کردن کارها به مراحل ساده تر و یادآوری مرحله به مرحله ی کارها، به او کمک کنید.

اگر شما مسئولیت مراقبت از دندان مصنوعی فرد را به عهده می گیرید، باید هر روز آنها را از دهان خارج کرده، آنرا تمیز کنید و لثه هایش را از نظر حساسیت بررسی کنید.

دندانپزشک می تواند به شما نشان دهد که چطور این کار را انجام دهید. اگر بیمار دندان های اصلی خود را دارد، ممکن است مجبور شوید که آنها را مسواک بزنید و زخم های دهان را بررسی  نمایید.

برخی دندانپزشکان توصیه می کنند که برای تمیز کردن دندان به جای مسواک از پنبه ی آپلیکاتور ( applicator ) استفاده کنید . با این پنبه می توانید به راحتی دندان را تمیز کنید. اگر فرد دندان هایش را به هم می فشارد، سعی کنید قسمت بیرونی دندان هایش را مسواک بزنید. مراقبت از بهداشت دهان را بخشی از امور دائمی و ثابت قرار دهید و آنرا به آرامی انجام دهید. اگر مخالفت کرد، مقاومت کمتری کنید و ساعتی از روز را انتخاب نمایید که وی دارای بیشترین حس همکاری باشد. فرد دیگری ممکن است بهتر بتواند حس همکاری بیمار را بر انگیزد.

دندان های سالم یا دندان مصنوعی مناسب اهمیت زیادی دارند. افرادی که اختلال حافظه دارند تمایلی به خوب جویدن ندارند و به راحتی به حالت خفگی می افتند. مشکلات دندانی به وخامت این اوضاع می افزایند. حتی مشکلات خفیف تغذیه ای که بر اثر دندان فاسد ایجاد می شوند، و زخم های دهان نیز می تواند مشکلات دیگری را به وجود آورد و حتی می تواند اختلال و آشفتگی بیمار را بیشتر کند.

سرویس بهداشتی

صندلی های بلند توالت، نشست و برخاست فرد روی صندلی را آسان تر می کند و برای منتقل کردن وی از صندلی چرخدار (Wheelchair ) به توالت مناسب ترمی باشد.

صندلی باید محکم روی توالت بسته شود تا وقتی شخص روی آن می نشیند باعث لیز خوردن او نشود. برای فردی که باید برای مدتی روی صندلی بنشیند، صندلی های تشک پوش ( نرم ) راحت تر است. به ویژه برای افرادی که به آسانی دچار زخم بستر می شوند، استفاده از این نوع بسیار مهم  است. می توانید توالت فرنگی سیار بیمار را نزدیک تخت بیمار قرار دهید تا مجبور به طی مسافت زیاد نباشد.

نصب نرده استفاده بیمار از توالت را ایمن تر می کند. فرد می تواند آنرا محکم  بگیرد و داخل وان حمام شود و از آن خارج شود. شما می توانید نرده را روی دیوارها نصب کنید یا به صورت مجزا یا گیره ای در حمام نصب شوند.

یک صندلی برای حمام خریداری کنید. با این کار بیمار احساس آرامش بیشتری می کند و همچنین بالاتر قرار می گیرد و شما می توانید بدون آنکه به طور زیاد خم شوید یا بدنتان را بکشید، به او نزدیک شوید.

بی اختیاری

افرادی که دچار بیماری زوال عقل هستند، امکان دارد خود را خیس کنند ( بی اختیاری ادراری ) یا در لباسشان مدفوع کنند ( بی اختیاری روده یا مدفوع ). هر دوی اینها واقعا مشکلات جداگانه ای هستند و یکی از آنها اغلب بدون دیگری اتفاق می افتد. دلایل بسیاری برای بی اختیاری وجود دارد. بنابراین بررسی این مشکلات بسیار مهم است.

ادرار کردن و مدفوع کردن از وظایف طبیعی بدن هستند. به هر حال، ما از بچگی یاد گرفته ایم که این مسائل جزء کارهای شخصی می باشد. همچنین بسیاری از ما یاد گرفته ایم که این مسائل ناخوشایند، کثیف یا از لحاظ اجتماعی غیر قابل قبول هستند. علاوه براین، آموخته ایم که این اعمال باید در خلوت انسان و به طور مستقل صورت گیرد. زمانی که فرد دیگری مجبور است به ما کمک کند، هم برای فرد کمک کننده و هم برای فرد ناتوان، این کار رنج آور است. همچنین گاهی اوقات افراد احساس تهوع آوری از ادرار یا مدفوع دارند و ممکن است موقع تمیز کردن دهان خود را ببندند یا استفراغ کنند. این مسئله هم برای افراد خانواده و هم برای مراقبان حرفه ای مهم است که از وضعیت احساسی خود در این رابطه آگاه باشند.

بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار دلایل متعددی دارد، بعضی از آنها واکنش خوبی به درمان می دهند. این سؤالات را از خود بپرسید. اگر فرد، زن است، آیا کاملا مثانه اش را تخلیه می کند یا اینکه چند قطره از ادرارش می ریزد به ویژه موقعی که می خندد، سرفه می کند، چیزی از زمین بلند می کند، یا برخی کارهای ناگهانی دیگر را انجام می دهد؟ آیا این مسائل در زمان خاصی از شبانه روز، مثلا در شب اتفاق می افتد؟ ( استفاده از یک دفتر یادداشت برای چند روز به منظور ثبت ساعاتی که این مسئله رخ می دهد، سودمند است. به عنوان مثال؛ ساعاتی که فرد با موفقیت از توالت استفاده می کند و ساعاتی که فرد غذا می خورد یا چیزی می نوشد. )

اغلب چطور ادرار می کند؟ آیا دفع ادرار دردناک است؟‌ آیا بی اختیاری به طور ناگهانی آغاز شده است؟ آیا آشفتگی فرد به طور ناگهانی شدید تر شده است؟ آیا بی اختیاری گهگاه اتفاق می افتد یا به طور متناوب؟ آیا فرد در یک مکان جدید زندگی می کند؟ آیا او در مکان های نامناسبی مثل کمد دیواری یا گلدان ادرار می کند؟ ( این مسئله با فردی که خود و لباسش را در هر مکانی خیس می کند متفاوت است ) آیا زمانی که فرد نمی تواند خودش را به دستشویی برساند، بی اختیاری اتفاق می افتد؟‌ آیا این اتفاقات در راه دستشویی رخ می دهند؟

هر زمانی که مشکل بی اختیاری به وجود آمد، بسیار مهم است که با پزشک مشورت کنید. شما می توانید با داشتن جواب این سؤالها به پزشک کمک کنید که علت را تشخیص دهد. اگر فرد تب دارد، فورا به پزشک اطلاع دهید. بدون بررسی همه دلایل قابل درمان، به پزشک اجازه ندهید که معالجه بی اختیاری را رها کند.

بی اختیاری ادرار ممکن است به علت عفونت های مزمن یا حاد مثانه، بیماری قند کنترل نشده، افزایش مدفوع سفت در روده، بزرگ شدن پروستات، از دست رفتن آب بدن، دارو درمانی، یا بسیاری مشکلات پزشکی و دارویی دیگر به وجود آمده باشد. ( به بخش ۶ ” مشکلات پزشکی ” مراجعه شود ) نشت کردن ادرار ( چند قطره ادرار کردن ) می تواند در اثر ضعیف شدن ماهیچه ها و وضعیت های دیگری که به طور بالقوه قابل درمان هستند، ایجاد شده باشد. ممکن است به نظر رسد که دادن مایعات کم، بی اختیاری ادرار را کاهش می دهد، اما این مسئله می تواند خطرناک باشد، چون بدن را به سمت ” کم آبی یا dehydration ” هدایت می کند.

 اولین قدم در درمان بی اختیاری این است که مطمئن شوید فرد به اندازه  کافی مایعات دریافت می کند تا مثانه به اندازه کافی برای کار کردن تحریک شود. مقدار خیلی کم مایعات یا مقدار خیلی زیاد آن، هر دو می تواند بد باشد. اگر مطمئن نیستید که فرد باید چه مقدار مایعات دریافت کند، از دکتر یا پرستارتان سؤال کنید. اگر فرد آب بدنش از دست رفته است، پزشک یا پرستار می تواند تشخیص دهد.

اگر علت این است که وی آرام حرکت می کند یا از واکر و عصا استفاده می کند یا دستپاچه است و نمی تواند به موقع از دستشویی استفاده کند، می توانید توالت را نزدیک وی بیاورید. به عنوان مثال؛ اگر برای توالت رفتن باید به طبقه دوم برود، استفاده از یک توالت فرنگی سیار ( صندلی لگن دار ) برای طبقه همکف ممکن است مشکل را حل کند. همچنین هنگامی که به سفر می روید به شما کمک خواهد کرد. می توانید از لباس های راحت استفاده کنید تا فرد دستپاچه بتواند از آن سریع تر و بهتر استفاده کند. سعی کنید از نوار چسبی به جای زیپ و دکمه استفاده کنید. آیا بیمار به راحتی می تواند از صندلی اش بلند شود؟ اگر او در گودی صندلی فرو رفته است، امکان ندارد بتواند به موقع از آن بلند شود.

گاهی اوقات افراد نمی توانند دستشویی را پیدا کنند. این مسئله اغلب در محیط های جدید اتفاق می افتد. استفاده از یک علامت واضح روی در دستشویی با رنگ مشخص می تواند کمک کند. افرادی که در سطل های زباله، کمد های دیواری یا گلدان ها ادرار می کنند، ممکن است قادر به پیدا کردن دستشویی نباشند یا نتوانند مکان مناسب ادرار کردن را به یاد بیاورند. برخی خانواده ها معتقدند که گذاشتن درپوش روی سطل آشغال، قفل کردن درهای کمد دیواری و بردن فرد به دستشویی با توجه به یک جدول زمانی مرتب، سودمند است. به یاد داشته باشید که برخی افراد مسن تر ممکن است یاد گرفته باشند که شبیه بچه ها در بیرون از منزل یا در یک قوطی در رختخواب ادرار کنند. اگر چنین است، ممکن است در دسترس گذاشتن یک قوطی برای آنها از پاک کردن و تمیز کردن سطل زباله راحت تر باشد.

از روکش های قابل شستشو برای صندلی استفاده نمایید. اگر صندلی یا قالیچه دوست داشتنی دارید و نگران آن هستید که صدمه ببینند، راحت تر است که آنها را بردارید و در جایی بگذارید که شخص نتواند از آن استفاده کند.

گاهی اوقات افراد احتیاج به کمک دارند اما قادر به درخواست کمک در این زمینه نیستند یا از در خواست کمک در این زمینه شرمنده می شوند. ممکن است این افراد به هنگام رفتن به دستشویی، کلمات بچه ها را به کار ببرند، مثل جیش و … یا در صورت وجود مشکلات گفتاری از کلمات مبهم استفاده کنند. اگر مراقب متوجه نشود که وی چه چیزی را در خواست می کند، می تواند منجر به بروز حوادثی شود. یاد بگیرید که منظور فرد چیست و مطمئن شوید که مراقبان حرفه ای و دیگر مراقبت کنندگان هم می دانند.

اگر فرد در شب بی اختیار است، در صورتی که به دلایل پزشکی به مایعات بیشتری نیاز ندارد، مقدار مایعاتی را که او بعد از شام می نوشد محدود کنید. ( در طول روز مطمئن شوید که او مقدار فراوانی مایعات دریافت می کند).

به منظور توالت رفتن، او را یک بار در شب بیدار کنید. گذاشتن توالت فرنگی سیار کنار تخت بیمار که بتواند از آن استفاده کند، سودمند است. به ویژه اگر فرد مشکلات حرکتی دارد. همچنین، چراغ های خواب در حمام و اتاق خواب بسیار کمک کننده است.

زمین خوردن اغلب شب ها در مسیر توالت رخ می دهد. مطمئن شوید که به اندازه کافی نور وجود دارد و قالیچه لغزنده ای وجود ندارد تا فرد بتواند از رختخواب بیرون بیاید و مطمئن شوید که کف دمپایی های بیمار نرم و لیز نباشد.

یک دفتر یادداشت، اطلاعاتی را که شما برای پیشگیری از بسیاری حوادث نیاز دارید، فراهم می کند. اگر زمان هایی را که فرد معمولا ادرار می کند بدانید، قبل از اینکه اتفاقی رخ دهد، شما می توانید او را به توالت ببرید. در حقیقت، این مسئله شما را از الگوی طبیعی دفع ادرار بیمار مطلع می کند و شما به آن عادت می کنید. بسیاری از خانواده ها معتقدند که می توانند زمانی را که فرد احتیاج به توالت دارد بگویند. بیمار ممکن است بی قرار و ناآرام باشد یا شلوارش را بکشد. اگر فرد سر نخی به شما نداد، به طور معمول هر ۲ یا ۳ ساعت او را به دستشویی ببرید.

یک برنامه زمانی مرتب و دائمی از بیشتر پیشامد ها جلوگیری می کند، ناراحتی های پوست را کم می کند و زندگی را برای هر دوی شما راحت تر می سازد. با وجود اینکه درخواست از شخص برای رفتن به توالت ممکن است ناراحت کننده باشد، این مسئله بیمار را از شرمندگی خیس کردن خود نجات می دهد.

ممکن است در برخی بیماران علامت های غیر کلامی آشکار که به ما می گویند، وقت ادرار کردن است یا نه، وجود داشته باشد. درآوردن شورت یا بار کردن زیپ شلوار یا نشستن در صندلی توالت می تواند علامتی برای ” رفتن به دستشویی ” باشد. لباس های خشک و بودن در رختخواب یا بین مردم علامت هایی برای ” نداشتن ادرار ” هستند.

مردی هر روز صبح به محض اینکه بیدار می شد و پایش را از روی تخت بر زمین می گذاشت ادرار می کرد. اگر این مسئله هر روز اتفاق می افتد، ممکن است بتوانید خود را آماده کرده و به بیمار لوله ادرار بدهید.

بعضی از افراد ممکن است هنگامی که شما با آنها در دستشویی هستید، از ادرار کردن جلوگیری کنند و قادر به دستشویی رفتن نباشند. یا اگر از آنها بخواهید که از توالت فرنگی سیار واقع در اتاق استفاده کنند ، این کار را انجام ندهند.

گاهی اوقات، اگر فرد در ادرار کردن مشکل دارد، سودمند است که به او یک لیوان آب و یک نی بدهید و از او بخواهید که با دمیدن حباب درست کند. به نظر می رسد که این عمل به ادرار کردن فرد کمک کند. از یک پرستار بخواهید که به شما نشان دهد چطور به آرامی مثانه اش را فشار دهید تا ادرار جاری شود. بعضی وقت ها بیمار می خواهد که هر چند دقیقه به دستشویی برود. اگر این کار یک مسئله و مشکل به حساب می آید، از یک پزشک متخصص کلیه بخواهید که فرد را معاینه کند و تعیین کند آیا دلیل پزشکی وجود دارد که فرد احساس نیاز به ادرار کردن دارد.

عفونت دستگاه ادراری یا داروهای مشخص می تواند این احساس را در فرد ایجاد کند یا از تخلیه کامل مثانه اش جلوگیری کند. ( اگر مثانه اش کاملا خالی نباشد، او احساس خواهد کرد که دوباره به ادرار کردن احتیاج دارد ). اگر دلایل پزشکی را منتفی کرده اید و مطمئن هستید زمانی که او ادرار می کند، مثانه اش خالی می شود او را هر ۲ یا ۳ ساعت به توالت ببرید و در خلال این مدت حواسش را منحرف کنید.

برخی پزشکان و پرستاران ممکن است به درمان بی اختیاری ادرار توجهی نکنند. درست است که افراد مبتلا به زوال عقل سرانجام کنترل مستقل وظایفشان را از دست می دهند اما بسیاری هم از دست نمی دهند و بسیاری از دلایل بی اختیاری می تواند کنترل شود. حتی موقعی که فرد وظایف مستقل را از دست داده است، راه های بسیاری وجود دارد که با انجام دادن آن می توانید بقیه وظایفتان را آسان تر انجام دهید و ناراحتی های او را کم کنید. در صورت نیاز، به یک پزشک یا پرستار با تجربه در کنترل بی اختیاری ادرار مراجعه نمایید.

بی اختیاری در دفع مدفوع

در مورد بی اختیاری روده همانند بی اختیاری ادرار، باید با پزشک مشورت شود. حمله  ناگهانی یا موقتی بی اختیاری ممکن است نتیجه عفونت، اسهال، یبوست یا فشار ناشی از افزایش مدفوع سفت باشد.

مطمئن شوید که توالت راحت است و فرد برای مدتی می تواند بدون نگرانی بنشیند تا مدفوع کاملا تخلیه شود. پاهایش باید روی زمین راحت باشد و چیزی داشته باشد که او را روی توالت نگه دارد. نصب یک میله، در جلوی فرد بر روی دیوار در این زمینه کمک کننده بوده و فرد بی قرار را به آرام گرفتن در جای خود ترغیب می کند. موقع دستشویی کردن چیزی به او بدهید که با آن مشغول شود یا برایش موسیقی بگذارید. زمان های دفع مدفوع را بررسی نمایید و در همان اوقات او را به توالت ببرید. از سرزنش کردن فردی که در لباسش مدفوع کرده، بپرهیزید. اگر دچار یبوست است یا مدفوعش آنقدر سفت است که تخلیه اش دشوار می باشد به پزشک مراجعه کنید .

نظافت کامل بیمار

فردی که در لباس آلوده به مدفوع یا ادرار بماند به سرعت زخم ها و حساسیت های پوستی رشد می کند. مهم است که این زخم ها را مشاهده کنید. خشک و تمیز نگه داشتن پوست بهترین محافظ در برابر مشکلات پوستی است. بعد از هر بار مدفوع کردن، پوست باید شسته شود. استفاده از پودر، پوست را خشک نگه می دارد. تا جایی که امکان دارد، از به کار بردن سوند ادرار به عنوان یک راه همیشگی برای مهار کردن بی اختیاری ادرار، باید اجتناب شود. تمیز نمودن یک فرد بی اختیار می تواند برای بیمار ناخوشایند و برای شما سخت باشد. از اینرو برخی خانواده ها از زمان نظافت به عنوان زمان نشان دادن محبت و نزدیکی به بیمارشان استفاده می کنند. این امر می تواند یک مراقبت ناخوشایند ضروری را خوشایندتر کند.

پوشک کامل برای افراد بی اختیار وجود دارد. کارشناسان با استفاده از این نوع پوشک ها مخالف هستند. برخی افراد تصور می کنند که پوشک روحیه افراد را تضعیف کرده و باعث تشویق رفتار کودکانه در آنها می شود. بعضی ها معتقدند که برنامه زمان بندی شده توالت رفتن از تعویض پوشک افراد بی اختیار آسان تر است. آیا باید از آنها استفاده کرد؟ پاسخ به آن به احساسات درونی خودتان و به واکنش بیمار بستگی دارد. ما معتقدیم استفاده از جدول زمان بندی شده اجابت مزاج ایده آل است، اما دریافته ایم که بعضی افراد در برابر آن مقاومت می کنند و حتی موقعی که جدول زمانی وجود دارد باز هم بی اختیار هستند. پزشک یا پرستار به شما کمک خواهد کرد که تصمیم بگیرید چه راهی برای شما مناسب است.

شورت های یک بار مصرف بزرگسالان یا شورت هایی با لایه پلاستیکی نیز در این زمینه مؤثرند. در صورتی که بر روی این شورت ها، شورت معمولی نیز پوشانده شود بیمار احساس آسایش و راحتی بیشتری خواهد نمود. به دلیل احساس منفی درباره کلمه ” پوشک ” این محصولات با نام    ” شورت بزرگسال ” عرضه می گردند. محصولاتی نیز وجود دارد که شامل یک شورت رویی قابل شستشو است که یک لایه یک بار مصرف را در خود جای می دهد. یک پارچه نرم و خشک نمونه  ایده آلی است که باعث می شود لایه ی جاذب، ادرار را از محل فاق شلوار دور کند، بنابراین پوست احساس خشکی می کند. شورت و شلوار را می توان به گونه ای دوخت که بدون درآوردن لباس، لایه را تعویض نمود و در این صورت تنها برای توالت رفتن، لباس را پایین آورد.

حلقه شورت باید کیپ باشد تا از پس دادن جلوگیری شود، اما نباید به هم چسبیده باشد. شورت های بزرگسال ممکن است از اطراف پای فرد لاغر پس دهد. خانواده ها معتقدند که استفاده از یک پوشک سایز بچه به علاوه قسمت جاذب یک شورت بزرگسال، کمک کننده است. استفاده از سنجاق قفلی مناسب برای متصل کردن شورت به زیر پیراهنی فرد، کمک خواهد کرد که مدفوع را در خود نگه دارد بدون اینکه بستر بیمار را کثیف کند. بعضی شورتها قابلیت جذب بیشتری در قسمت جلو دارند، در حالیکه بعضی دیگر در قسمت پشت ظرفیت جذب بیشتری دارند.

پوشک هایی که اندازه نیستند یا کاملا خیس هستند، ممکن است نم پس دهند. انتظار نداشته باشید که پوشک بیشتر از یک ادرار را تحمل و در خود جذب کند. لایه ها ممکن است نشان دهند که چه مقدار مایع می توانند جذب کنند. یک مثانه پر ممکن است ۸ تا ۱۰ اونس ( یک فنجان ) ادرار تخلیه کند.

ملحفه های یک بار مصرف برای محافظت از ملحفه زیر بیمار وجود دارند. استفاده از شورت های لاستیکی، شلوارهای لاستیکی یا ملحفه های مشمعی که با یک لایه  پارچه ای محافظت نمی شوند، مناسب نمی باشند. چون باعث می شوند که رطوبت در تماس با پوست باقی بماند و حساسیت ها و زخم های پوستی ایجاد شود.