تغذیه در بیمار مبتلا به آلزایمر

تاریخ انتشار:بهمن ۲۴, ۱۳۹۴

تغذیه در بیمار مبتلا به آلزایمر

تغذیه در بیمار مبتلا به آلزایمر صحیح برای سلامت و تندرستی بدن اهمیت دارد. شاید مشکل ترین مسئله مراقبان غذا دادن به بیمار باشد. بیماران مبتلا به آلزایمر ممکن است فراموش کنند که چه موقع غذا خورده اند یا غذایی را که در دهانشان گذاشته می شود به بیرون بیاندازند یا ممکن است غذاهای زیادی را انتخاب کنند ولی فراموش کنند آنها را بخورند. حتی ممکن است طرز استفاده از قاشق و چنگال را نیز فراموش نمایند. مساله دیگر مخفی کردن غذا در جاهای عجیب و غریب است. برخی بیماران نیز فرق مواد خوراکی را از مواد غیر خوراکی ( مثل صابون ) فراموش  می کنند. اگر بیمار مشکلاتی در زمنیه غذا خوردن دارد سوالات زیر را از خود بپرسید چرا که پاسخ های آنها به شما کمک می‌کند:

ü       مشکلات جسمی

آیا مشکل جسمی وجود دارد؟ زخم های دهان، ضعف در خوردن، دندان مصنوعی، بیماریهای لثه یا خشکی دهان ممکن است مشکلاتی را در این زمینه ایجاد ‌کند.

ü       بیماری

آیا شخص بیماری مزمن دیگری دارد؟ مشکلات گوارشی یا قلبی یا دیابت ممکن است منجر به کاهش اشتها شوند. یبوست یا افسردگی نیز می‌توانند اشتها را کاهش دهند.

ü      بیقراری و گیجی

آیا شخص بی قرار و حواس پرت است؟ اگر بیقرار است ممکن است نتواند به مدت کافی برای خوردن یک غذای کامل بنشیند.

ü      طرز خوردن

آیا اخیرا روش غذا خوردن را تغییر داده‌اید؟ آیا شخص روش خاصی برای غذا خوردن دارد؟ برخی افراد عادت ندارند برای سه وعده غذای کامل پشت میز بنشینند و ممکن است ترجیح دهند که چند وعده غذای مختصر بخورند.

ü      محیط

آیا محیط آرام است ؟آیا دراتاق صداهایی وجود دارد که هنگام غذا خوردن حواس شخص را منحرف می کنند؟

ü       کیفیت غذا

آیا طعم، ظاهر و چاشنی غذا خوشایند است؟ در صورتی که  در ابتدا مشکلات را ارزیابی کنید می‌توانید عملکرد مناسبی در این زمینه داشته باشید.

–  انعطاف برای سلایق غذایی فرد:

آیا غذا را طبق سلایق و علایق قبلی بیمار تهیه می نمایید؟

پیشنهاداتی برای تغذیه بیمار

–        برای کمک به بیمار سعی نمایید که یک برنامه غذایی منظم طرح ریزی کنید.

–        غذا را در محیطی آرام و دور از تلویزیون و دیگر وسایلی که حواس بیمار را منحرف می‌کند در اختیار وی قرار دهید. در نظر گرفتن فضایی آرام برای غذاخوردن ممکن است به تمرکز فرد برروی خوردن غذا کمک کند.

–        میز را به صورتی ساده بچینید و از ظروف طرح دار اجتناب کنید. از رومیزی ها و ظروف غذایی که شخص را گیج می‌کند پرهیز کنید. از بشقاب و کاسه به رنگ معین یا با یک رنگ مخالف زمینه میز استفاده کنید تا در سفره کاملا مشخص باشد.

–         از رومیزی پلاستیکی و دستمال سفره و پیشبندی استفاده کنید که به راحتی تمیز می‌شود.

–        از حداقل ظروف موردنیاز برای غذا استفاده کنید.

–        در هر نوبت فقط یک نوع غذا به او بدهید تا گیج نشود.

–        غذایی بپزید که بیمار دوست دارد.

  – غذاهای سبک و سالم و نیز غذاهایی را که هنوز برای فرد قابل درک است تهیه کنید. ( بیمار هنوز آن غذا را می شناسد )

–         بیمار مبتلا به دمانس علایق شخصی طولانی مدتی داشته سعی کنید این علایق فرد را در نظر گیرید و موقع تهیه غذا آنها را در ذهن داشته باشید. صبور باشید، از روشها و عادت‌های غذا خوردن وی انتقاد نکنید یا او را مجبور نکنید سریع تر بخورد زیرا آشفته‌تر می گردد.

–   حرارت غذا را امتحان کنید ممکن است فرد قادر نباشد بگوید که غذا یا آشامیدنی خیلی داغ است.

 –  از دستورات و تعلیمات قابل فهم آسان استفاده کنید. برای مثال: چنگال را بردار. مقداری غذا روی آن بگذار. آن را داخل دهانت بگذار. آهسته و شمرده صحبت کنید. منطقی باشید و دستورات و آموزشها را هربار با همان  کلمات تکرار نمایید.

–  اگر بیمارتان نمی‌خواهد غذا بخورد وقفه ای ایجاد کرده و او را در فعالیت دیگری درگیر کنید و بعداً برای غذا خوردن بازگردید.

–  برای غذا خوردن وقت کافی به بیمار عزیزتان بدهید و در نظر داشته باشید که ممکن است مدتی طول بکشد که فرد غذایش را تمام کند.

–  تا آنجایی که ممکن است فرصت و زمینه لازم را فراهم کنید تا شخص با دیگر اعضای خانواده غذا بخورد.

–        اگر بیمار شروع به مخفی نمودن غذاها کرد ، سعی کنید حتماً در طول روز دسترسی به غذای کافی داشته باشد، شاید این کار به دلیل ترس از گرسنگی باشد.

–        به جای مصرف قند و شکر از توت، انجیر، کشمش و خرما استفاده نمایید.

–        اگر بیمارتان قادر به جویدن نیست ، غذا را با همزن یا مخلوط کن نرم کرده و با قاشق به وی بدهید.

 –  از غذاهایی مانند مغز گردو و فندق و هویج خام، آب نبات ، آدامس یا ذرت بو داده پرهیز کنید زیرا ممکن است جویدن و بلعیدن آنها سخت باشد. غذاها را خرد کنید و آنها را به قطعات کوچک ببرید.

  –  از غذاهای نرم مانند پوره نیز می توانید استفاده کنید.

  –  اگر بیمار وعدۀ غذایی اش را بطور کامل میل نمی کند یا کاهش اشتها دارد، می توانید به جای سه وعده غذایی با حجم زیاد، چندین وعده غذایی با حجم کم را در سرتاسر روز به او بدهید. گاهی آماده نمودن غذای مطلوب و مورد توجه بیمار و افزایش فعالیت وی می تواند مفید واقع شود.

 – گاهی شخص ممکن است به یاد نداشته باشد که چه موقع غذا خورده است. اگر بطور ممتد در مورد غذا خوردن بپرسد وعده غذایی اش را به چند وعده تقسیم کنید: آب میوه سپس نان تست و سپس غلات، سیب زمینی، یک تکه گوشت و….

–        دقت کنید که بیمار مایعات کافی در طول روز مصرف کند اما مصرف قهوه ، نوشابه یا چای باید محدود باشد زیرا باعث افزایش ادرار می شود.

–  اگر عزیزتان در مقابل استفاده از وسایل غذاخوری (قاشق و چنگال) مقاومت می کند بر آشفته نشوید، زیرا ممکن است بیمار عزیزتان روش استفاده از قاشق و چنگال را فراموش کرده باشد، غذا خوردن با دست و انگشت ها را جایگزین آن ها کنید، زیرا تغذیـۀ مناسب و کافی مهم تر است. همچنین می توانید از قاشق با دسته بلند بجای چنگال استفاده کنید.

–        از کاسه های بزرگ بجای بشقاب استفاده کنید یا غذا را داخل بشقاب هایی با کناره لبه دار بریزید.

–  از فنجانها و استکانهایی با سرپوش استفاده کنید. برای جلوگیری از ریختن، لیوانها را تا نیمه پر کنید یا از نی های خم شونده یا لیوان های درپوش دار استفاده نمایید.

–   با ملایمت و آهستگی دست فرد را بر روی ظرف غذا و یا نزدیک آن بگذارید.

–  با شرح رفتارهای خوردن چگونگی غذا خوردن را به او نشان دهید.

–  با روش دست روی دست، ظرف غذا را در دست شخص بگذارید دست خودتان را اطراف دست او نگهدارید و سپس دستتان را تا دهان شخص برای خوردن بلند کنید.

– به وی کمک کنید بهداشت دهانش را بخوبی رعایت کند.

–  اگر مسواک زدن برای او مشکل است از سواب دهان استفاده کنید.

– بطور منظم او را به دندانپزشک ببرید.

–        وزن بیمار را هر هفته کنترل کنید و در صورت کاهش یا افزایش بیش از حد وزن با پزشک مشورت کنید.

–        سعی کنید رژیم غذایی عزیزتان، تمام نیازهای تغذیه‌ای وی از جمله ویتامین ها، پروتئین و کربوهیدرات را برآورده سازد.

تغذیه خوب هم برای شما و هم برای فردی که بیماری مزمن دارد، بسیار مهم می باشد. اگر شما تغذیه مناسبی نداشته باشید، به آسانی عصبی تر و نگران تر خواهید شد. هنوز میزان تأثیر رژیم غذایی مناسب و درست در بهبود این گونه بیماران مشخص نشده است، اما ما می دانیم که افراد مبتلا به دمانس اغلب به صحیح غذا خوردن توجهی نداشته و ممکن است دچار سوء تغذیه شوند.