مراقبت از خود (قسمت اول)

تاریخ انتشار:خرداد ۳۱, ۱۳۹۶

مراقبت فرد مبتلا به بیماری آلزایمر از خود

مراقبت از خود (قسمت اول)

اثرات مراقبت از فردمبتلا به دمانس

یکی دیگر از جنبه های زندگی شما مراقبت از خود (قسمت اول) است که میتواند یک تجربه طولانی و به شدت عاطفی باشد. ولی بدانید شما تنها نیستید میلیونها نفر در سراسر جهان مراقب بیمار مبتلا به دمانس و بیماری آلزایمر هستند. هر عضوی از خانواده که از فرد مبتلا به بیماری آلزایمر مراقبت میکند احتمالا فشار عصبی ناشی از مراقبت را تجربه مینماید. مراقبین معمولا نادیده انگاشته میشوند. مهم نیست که فرد چقدر جوان، قوی ویا سالم باشد مراقبت از شخص دیگر اغلب بار سنگینی به همراه دارد.

بار مراقبت میتواند شما را در معرض خطر مشکلات سلامتی قابل توجهی قرار دهد. حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از مراقبین دارای سطح بالایی از فشار عصبی یا فرسودگی شغلی را تجربه میکنند. تقریبا تمام مراقبین بیماران مبتلا به بیماری آلزایمر و دمانس غم و اندوه، اضطراب تنهایی و خستگی را تجربه میکنند. بعضی درمانگران مراقبین را” بیماران پنهان” میدانند.مراقبین معمولا به سلامت خود اهمیت نمیدهند، خوب نمیخوابند، ورزش نمیکنند و تغذیه خوبی ندارند. ورود به معقوله مراقبت،با خود فشار طاقت فرسایی را به همراه دارد که مراقبین را درمانده میکند.

ده علامت فشار عصبیدر مراقبت کننده :

انکار درمورد بیماری و اثرات آن بر شخص مبتلا

*من می دانم که مادرم بهتر خواهد شد.

خشم، نسبت به فرد مبتلا به آلزایمر ، خودشان و یا دیگران

*اگر دوباره این سوال را بپرسید داد می کشم.

انزوای اجتماعی و عدم تمایل به حفظ ارتباط با دوستان و یا شرکت در فعالیت هایی که قبلاً لذت بخش بوده است

*من دیگر به صرف وقت با دوستان و با آنها بودن اهمیت نمی دهم.

اضطرابدر مورد آینده و آنچه قرار است رخ بدهد

*نگرانم وقتی بیشتر از این قادر نباشم از او مراقبت کنم چه اتفاقی می افتد.

افسردگیو احساس غمگینی و بی پناهی در اکثر اوقات

*دیگر به مسائل اهمیتی نمی دهم ، نمی دانم چه مشکلی برایم پیش آمده است.

فرسودگی و انرژی ناکافی برای تمام کردن وظایف روزانه

*من دیگر انرژی برای انجام هیچ کاری ندارم.

بی خوابی، بیدار شدن در نیمه شب، کابوس دیدن یا رویاهای استرس آور

*من به ندرت در طول شب می‌خوابم و صبح ها نیز احساس شادابی و سرزندگی نمی کنم.

واکنش های هیجانیمثل گریه کردن با کوچکترین ناراحتی و تحریک پذیری در اغلب اوقات

 *امروز صبح وقتی دیدم نانی برای خوردن نداریم ، گریه کردم بعد سر پسرم داد کشیدم.

کاهش تمرکزبصورت بوجود آمدن مشکلاتی در تمرکز و انجام کامل وظایف پیچیده

*من قبلا جدول متقاطع را حل می‌کردم، اما الان خیلی تلاش کنم فقط نیمی از آن را می‌توانم حل کنم.

مشکلات سلامتمثل از دست دادن یا ازدیاد وزن، اغلب بیمار شدن (سرماخوردگی، آنفولانزا) یا مشکلات مزمن سلامتی ( کمر درد، فشار خون).

*از بهار تا حالا من یا سرماخوردگی یا آنفولانزا داشتم، انگار نمی توانم در این مورد کاری بکنم.

راه های مدیریت فشار ناشی از مراقبت

۱-اطلاعات بدست آورید، آموزش ببینید و درک و آگاهی خود را نسبت به بیماری بالا ببرید

شناخت هرچه بیشتر بیماری و ماهیت آن و نیز روش های مراقبت از بیمار به شما کمک می کند تا فشار کمتری را تحمل کرده و بهترین عمل را در زمان مقتضی انجام دهید. دوران مراقبت از بیمار مبتلا به آلزایمر همانند یک دوران بحرانی است که برای هر چه بهتر سپری کردن آن برخوردار شدن از دانش لازم در این زمینه ضروری به نظر می رسد.

۲احساسات خود را بشناسید: حمایت عاطفی از شخص سالمند کار ساده ای نیست. احساس خشم، رنجش، غمگینی و درماندگی طبیعی است و نباید اینگونه تفسیر گردد که شما در مراقبت کوتاهی می کنید. به جای سرکوب کردن، احساسات خود را بشناسید و روی آنها کار کنید

۳-شرایط بوجود آمده را واقع بینانه بپذیرید : تا زمانی که از قبول شرایط موجود سرباز زده و انرژی خود را در تلاشی بیهوده برای بازگرداندن بیمار و اوضاع به حالت قبل به هدر میدهید هیچ کمکی به خود یا بیمارتان نخواهید کرد،‌ فقط با پذیرش واقعیت موجود و رها کردن گذشته و نگاه رو به جلو است که می توان برای اقداماتی موثر گام برداشت.

۴-به سلامتی خود اهمیت دهید : سلامتی شما نه تنها پایه و اساس تمام زندگی شماست بلکه برای یک مراقبت موثر نیز بسیار لازم و ضروری است. بنابراین:

*نسبت به علائم هشدار دهنده بیماری حساس بوده، سریعاً به پزشک مراجعه کنید و خود را تحت مداوا قرار دهید.

*تغذیه سالم بخش مهمی از سلامتی ‌است پس غذای کافی، سالم، تازه و به موقع بخورید.

*اهمیت خواب نیز کمتر از سایر موراد نیست. خواب کافی، به موقع و توام با آرامش ضامن سلامتی است. *تحرک، نرمش یا ورزش را نیز حتماً در برنامه روزانه خود جا دهید.

*استراحت یعنی تجدید قوا، یعنی فرصتی برای بازتوانی اندام ها و بدن شما، چنانچه به اندازه کافی به خود استراحت ندهید، خستگی پی در پی شما را به سمت فرسودگی خواهد برد.

۵– در جستجوی کمک باشید و یاری بگیرید : هرگز تقاضا برای کمک دلیل آن نیست که شما مراقب خوبی نیستید دقیقاً برعکس یک مراقب خوب هر کجا و هر زمان که لازم بداند از دیگران کمک می گیرد. حتماً افراد داوطلب کمک در اطراف شما هستند مثل اعضاء خانواده، دوستان یا افراد نیکوکار که با کمال میل آمادۀ کمک کردن به شما هستند و این شما هستید که ابتدا باید تصمیم بگیرید که به چه کمکی احتیاج دارید و سپس افراد را مطلع کنید.

تقاضا برای کمک هم می تواند در زمینه مراقبت از بیمار باشد و هم در انجام سایر وظایفی که بر عهده شماست.

۶-برای تطابق هر چه بیشتر با وضعیت موجود در نگرش و حالات خود تغییر ایجاد کنید

وقتی در شرایط خاص قرار می گیریم روش های متداول یا قدیمی ممکن است برای حل مسائل، کافی و پاسخگو نباشد. بنابراین لازم است روش های جدیدی را بکار گیریم برای این منظور گاه لازم است حتی منش خود را نیز تغییر دهیم.

*خلاق باشید: مراقبت از بیمار مبتلا به آلزایمر نیازمند بکار گیری روش های خلاقانه است.

*انعطلاف پذیر باشید: بیمار شما توانایی سازگاری با محیط را تا حد زیادی از دست داده است. پس این شما هستید که باید بیشتر سازگاری به خرج داده و انعطاف پذیر باشید.

*صبور، بردبار، شکیبا و پرحوصله باشید.

*به توانایی های خود برای مواجهه با این مسئله اعتماد داشته و به خداوند توکل کنید.

*علاوه بر تغییرات رفتاری و شخصیتی در خود، سبک زندگی‌تان را نیز متناسب با نیازهایتان تغییر دهید.

۷-مثبت اندیش، شاد و شوخ طبع باشید :

هر حادثه ای می تواند روی دیگری نیز داشته باشد یک روی مثبت و مطلوب، این شما هستید که اتفاقات را مثبت و یا منفی تعبیر و تفسیر می کنید. اگر عادت کنید که وجه خوب و مثبت رویدادها را ببینید مسلماً دشواری و رنج حوادث شما را کمتر آزرده کرده و بهداشت روانی‌‌تان بیشتر تامین می شود.

بیماری آلزایمر و مراقبت از بیمار نیز از رویدادهای سخت و جدی است اما حتی در این دوران نیز می توان دلایل زیادی برای شاد بودن، شاکر بودن و از ته دل خندیدن پیدا کرد. برخی از این دلایل را گاهی حتی خود فرد مبتلا به دست می دهند.

۸-به نیازها و عواطف خود پاسخ مثبت دهید : وقتی از بیمار خود مراقبت می کنید ممکن است احساسات متفاوتی را در یک روز تجربه کنید احساساتی مثل:

خشم، نفرت، دلسوزی، محبت، احساس گناه، ترس، ناامیدی، خجالت، خوشحالی، رضایت و یا هر احساس دیگری. مواجه شدن با این احساسات طبیعی است

آنها به دلیل رویارویی شما با یک موقعیت پرتنش و پراسترس ظاهر می شوند. نباید به خاطر احساسات منفی خود را آزار دهید یا خود را مراقب بدی بدانید. احساسات شما از دنیای درونتان با شما سخن می گویند به آنها توجه کنید و پیام آنها را بشنوید.

همچنین مهم است که نسبت به نیازهای خود حساس و آگاه بوده و به جای بی توجهی به آنها در جستجوی شرایط و امکانات پاسخگویی به آنها باشید.

۹-از حمایت های اجتماعی بهره بگیرید : مسئولیت مراقبت بار سنگینی است به تنهایی نمی توان از پس آن برآمد افراد، گروه ها و اجتماعات حمایت کننده را بشناسید و از آنها حمایت بگیرید.

*به گروه های حمایت کننده مراقبین ملحق شوید و در کلاس های حضور ی آنها شرکت کنید و با آنها دست کم ارتباط تلفنی داشته باشید.

*با انجمن آلزایمر شهر یا محله خود ارتباط برقرار کنید و از خدمات آن بهره ببرید.

*فرد یا افرادی را که شنونده خوبی هستند پیدا کنید و با آنها راجع به احساسات و عواطف تان صحبت کنید.

*از خدمات مشاوره فردی برای کمک به تعادل عاطفی یا سایر مسائل زندگی خود بهره بگیرید.

۱۰-برای آینده برنامه ریزی کنید :

با برنامه ریزی برای آینده می توان اضطراب ها و فشار های عصبیمربوط به آینده را کاهش داد. وقتی هنوز بیمار وضع خوبی دارد، بر وضع مالی او مروری نمائید و طبق آن برنامه ریزی کنید. مسائل مربوط به چگونگی مراقبت و سلامت او در آینده باید در نظر گرفته شود و تصمیمات لازم برای آنها اتخاذ شود حتی اگر لازم شد،‌ یادداشت شود.

همچنین برای زمانی که احیاناً دیگر نتوانستید به مراقبت ادامه دهید برنامه ای در دست داشته باشید تا در صورت لزوم اجرا شود.

*کمال گرایی خود را کنترل کنید:

بعضی آدم ها کمال گرا هستند و به قول متخصصین با “غریزه نجات دادن دیگران” به دنیا می آیند. افرادی که این غریزه را دارند فکر می کنند که در مقابل همه مردم مسئول هستند. شما نه مسئول ایجاد روند سالمندی هستید و نه می توانید آن را برطرف کنید. شما تنها می توانید در کنار فرد باشید و در حد توانتان از وی حمایت کنید.

*زمانی را برای خود در نظر بگیرید: هر چقدر هم سالمندتان را دوست داشته باشید، باز هم به زمانی نیاز دارید که از او دور باشید. فراموش نکنید که شما فردی با پیچیدگی های خودتان هستید و شخصیتی غیر از مراقبت صرف دارید. با افرادی که دوست دارید معاشرت داشته باشید، و خود را از لذت های زندگی محروم نسازید.

*سلامت خود را حفظ کنید: اگر خسته و ضعیف باشید، تحمل کمتری در مقابل فشار عصبی خواهید داشت. تغذیه مناسب داشته باشید و به اندازه کافی استراحت کنید. اگر بیمار هستید، تلاش کنید شخص دیگری موقتاً وظیفه شما را برای حمایت از سالمند انجام دهد.

*روزانه ورزش کنید:

ممکن است بگویید که به اندازه کافی در طول روز چیزها را جا به جا می کنید و راه می روید. ولی با این ورزشی که از آن لذت ببرید متفاوت است. در پارک محل زندگیتان و در هوای پاک پیاده روی کنید. به استخر بروید و از اماکن ورزشی نزدیک به خود استفاده کنید.

*محدودیت های خود را بشناسید:

آدم ها با هم متفاوتند. تنها خودتان می دانید که چه کاری از عهده شما برمی آید و در انجام چه کاری ناتوان هستید. در مورد محدودیت های خود صحبت کنید. ممکن است بتوانید از اشخاص دیگر نیز کمک بگیرد.

توصیه به اطرافیان و دوستان خانوادگی:

دشوار است که شاهد رنج های یکی از اعضای خانواده یا یک دوست در مراقبت از یک سالمند باشیم، به ویژه ببینیم که وی به سلامت خود اهمیت نمی دهد. حتی اگر فرد مورد نظر راه خود را انتخاب کرده باشد و تمایلی به تغییر آن نداشته باشد، باز هم باید تا جایی که ممکن است به وی کمک های هر چند کوچک را رساند. بعضی از ایده هایی که می تواند برای کمک دادن به آنان مفید باشد مانند:

*پیشنهاد کمک بدهید:

مراقبین ممکن است از درخواست کمک اجتناب داشته باشند چون می ترسند دیگران فکر کنند آنها در کنترل امور ناتوان هستند. اما، آنها ممکن است ته قلبشان آرزو داشته باشند به آنها کمک شود، حتی برای یک یا دو ساعت.

*شنونده خوبی باشید: همه دوست دارند با کسی حرف بزنند، به ویژه مراقبین که به واسطه کاری که می کنند منزوی می شوند. گاهی آنها به تنها چیزی که احتیاج دارند یک دوست است که به حرف هایشان گوش کند.

*آنها را از خانه هایشان خارج کنید:

مراقبین اغلب مشغولیت زیادی دارند، و به استراحت و آرامش فکر نمی کنند. اگر موقعیت جور بود، به آنها پیشنهاد خرید از فروشگاه، رفتن به سینما، و سایر فعالیت ها را بدهید تا بتوانند مشکلات خود را برای لحظاتی فراموش کنند. با این کار آنها آرامش بیشتری می یابند، نگرانی های خود را فراموش می کنند و متوجه می شوند که کسی هم به آنها اهمیت می دهد