1399-7-2

امیدواری به اجرایی شدن طرح عملیاتی دمانس

نوید اجرایی شدن طرح عملیاتی دمانس برای افراد مبتلا و مراقبین با سخنان دکتر جغتایی مشاور وزیر در حوزه توانبخشی

به مناسبت روز جهانی آلزایمر، نشست خبری آقای دکتر محمد تقی جغتایی، مشاور وزیر بهداشت در امور توانبخشی؛ آقای دکتر محسن شتی، رئیس اداره سلامت سالمندان وزارت بهداشت و درمان و خانم معصومه صالحی، موسس و مدیرعامل انجمن دمانس وآلزایمر؛ به شکل آنلاین از استودیو سلامت وزارت بهداشت، برگزار شد.

در ابتدای نشست آقای دکتر جغتایی (مشاور وزیر بهداشت) گفتند: سبک زندگی در تمامی نقاط دنیا تغییر یافته و بیماری های غیر واگیر جای بیماری های واگیر را گرفته است. اختلالات حافظه که منجر به بیماری آلزایمر می‌شود به سبک زندگی و افزایش سن بستگی دارد. در وزارت بهداشت برنامه ملی دمانس در مراحل نهایی تدوین بسر می برد و قرار است در سطح کشور به صورت آزمایشی غربالگری افراد در معرض این اختلالات هم انجام شود. پس از تشخیص، مداخلات توانبخشی و دارویی و روانشناسی درباره این افراد به تدریج انجام می‌شود و امیدواریم بتوانیم در سال جاری مقدمات این برنامه را آماده کنیم.

در ادامه آقای دکتر محسن شتی (رییس اداره سلامت سالمندان وزارت بهداشت) بیان کردند: در افراد مبتلا به دمانس و بیماری آلزایمر چون مشکلات شناختی وجود دارد و شاید وضعیت را درک نکنند، بیماری کووید ۱۹ در آنها دیرتر تشخیص داده می‌شود و همین باعث می‌شود تا وضعیت خطرناک‌تری نسبت به بقیه جامعه داشته باشند، پس اهمیت موضوع کرونا در افراد مبتلا به دمانس و بیماری آلزایمر بر این اساس است که مراقبت کنندگان خیلی بیشتر در رعایت پروتکل‌ها به آنها توجه کنند، یک فرد مبتلا به بیماری آلزایمر وقتی به مراحل پیشرفته بیماری وارد می‌شود، یک خانواده را از نظر روانی و فیزیکی و مالی درگیر خواهد کرد، اگر نظام سلامت از این خانواده‌ها حمایت نکند فرد مبتلا و خانواده‌ی آن با هم دچار آسیب می‌شوند. تمام کشورها باید زمینه سوادآموزی را ایجاد کنند. حتی مشکلات شنوایی باعث بروز بیماری آلزایمر می‌شود. همچنین مراقبت از سر در برابر ضربه برای جلوگیری از ابتلا به بیماری آلزایمر از اهمیت برخوردار است. هر ضربه به سر احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر را افزایش می دهد. درضمن فشار خون، دیابت، اضافه وزن و چاقی نیز از عوامل بروز بیماری آلزایمر است. هر قدر دور کمر افزایش یابد، خطر ابتلا به بیماری آلزایمر نیز افزایش می یابد. در این شرایط حداقل ۳۰ دقیقه ورزش در روز پیشنهاد می‌شود. درضمن آلودگی هوا، افسردگی و دیابت نوع دو هم عامل بروز بیماری آلزایمر است.

ایشان ادامه دادند: کشور ما به سمت سالخوردگی پیش می‌رود. براساس سرشماری‌ها حدود ۱۰ درصد جمعیت را سالمندان تشکیل می‌دهند و پیش‌بینی‌ها حکایت از افزایش این رقم به ۲۰ تا۳۰ درصد دارد . باید برنامه‌هایی داشته باشیم که افراد به سلامت به سن سالمندی برسند تا سالمند هرچه دیرتر به مرحله وابستگی به اطرافیان وارد شود. بر اساس سند ملی سالمندان، وظایف درون دستگاهی داریم که بر اساس اهداف و استراتژی‌ها، برنامه‌های مختلفی در زمینه توانمندسازی نیروی انسانی هم در نظر گرفته شده است. برای ارتقای سطح آگاهی در جامعه نیز اقداماتی انجام شده است.

سپس خانم معصومه صالحی (موسس و مدیرعامل انجمن دمانس و آلزایمر ایران) در صحبت هایشان به آمار دمانس در جهان و ایران اشاره کردند: در حال حاضر ۵۰ میلیون نفر در جهان با دمانس و بیماری آلزایمر زندگی می‌کنند و در دنیا هر سه ثانیه یک نفر به دمانس مبتلا می‌شود. همچنین تخمین زده اند که در سال ۲۰۵۰ بالغ بر ۱۵۲ میلیون نفر مبتلا به دمانس در دنیا داشته باشیم. در ایران یک برنامه غربالگری دمانس را با سازمان بهزیستی پیش بردیم که از سن ۶۵ تا ۸۵ سالگی هشت تا ۱۰ درصد افراد مبتلا بودند و تخمین زده می شود که بیش از ۷۵۰ هزار نفر مبتلا به انواع دمانس هستند.

ایشان در تعریف دمانس و بیماری آلزایمر گفتند: دمانس علامت است. سلسله علامت‌هایی مانند اختلال حافظه، اختلال حرکت، اختلال رفتاری. بیماری کبدی، پرکاری یا کم کاری تروئید، افسردگی و ... باعث بروز دمانس می‌شود که برخی دمانس‌ها قابل برگشت هستند. بیماری آلزایمر اختلال رفتار، حافظه و ... به همراه دارد و با 60 الی 70 درصد ابتلا، شایع ترین نوع دمانس غیر قابل برگشت است. بیماری آلزایمر بیماری سن است. از 65 سالگی به بالا ریسک ابتلا افزایش می یابد البته در ایران میانگین سنی ابتلا کمتر است. گفته می‌شود که زنان در دنیا شش درصد بیش از مردان به دمانس مبتلا می‌شوند ، میانگین سنی امید به زندگی در خانم ها 4 سال بیشتر از آقایان است و سطح سواد زنان در گذشته کمتر بود و مشکلات خانوار برعهده زنان است و استرس های بیشتری دارند و همین قضیه نشان دهنده این است که چرا این بیماری در زنان بیش از مردان است.

ایشان تصریح کردند: 80 درصد مردم دنیا از بیماری آلزایمر وحشت دارند، از هر سه نفر، دو نفر باور دارند که درک صحیحی در کشور خودشان نسبت به این بیماری وجود ندارد و بهداشت روانی جامعه تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

برآورد هزینه سالانه انواع دمانس بیش از ۱.۱ تریلیون دلار است. در سال ۱۳۹۸ طی بررسی های انجام شده، مشخص شد که هزینه مستقیم یک فرد مبتلا به بیماری آلزایمر یعنی درمان و مراقبت از او، ماهانه بیش از ۷ میلیون تومان است. در عین حال هزینه‌های غیرمستقیم آن نیز بسیار زیاد است. نگهداری از یک فرد مبتلا به بیماری آلزایمر به جای 24 ساعت ، 36 ساعت زمان می برد. باید پیشگیری را در دستور کار قرار داد. مراقبت بیش از درمان هزینه دارد. آگاهی دادن به جامعه برای پیشگیری از این بیماری بسیار مهم است،

سخنان مشاور توانبخشی وزیر بهداشت در مورد سند ملی دمانس بسیار امیدوارکننده بود که با تصویب این طرح قرار است خدمات دمانس در نظام شبکه بهداشت کشور قرار گیرد. این اقدام توسط شبکه بهداشت با همکاری سازمان بهزیستی و سایر ارگان‌ها که می‌توانند به پیشگیری از این بیماری‌ها کمک کنند، اجرا می‌شود.