به مناسبت روز ملی کودک، وبینار تخصصی «وقتی بیماری آلزایمر وارد خانواده می‌شود، کودکان چه تجربه‌ای دارند؟» روز چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵ با تدریس سمیه برزگر، روان‌شناس بالینی، برگزار شد. این وبینار با حضور ۹ نفر، به بررسی تجربه‌های روان‌شناختی کودکان و نوجوانان در خانواده‌های درگیر بیماری آلزایمر و دیگر انواع دمانس و راهکارهای حمایت از آنان پرداخت.
تجربه کودکان در خانواده‌های درگیر بیماری آلزایمر
در خانواده‌ای که یکی از اعضای آن به بیماری آلزایمر یا دمانس مبتلا می‌شود، توجه اعضای خانواده اغلب به وضعیت فرد مبتلا، مراقبت‌های روزمره و تغییرات ناشی از بیماری معطوف می‌شود. با این حال، کودکان و نوجوانان نیز تحت تأثیر این تغییرات قرار می‌گیرند و ممکن است به حمایت عاطفی و روان‌شناختی نیاز داشته باشند.
در این وبینار، سمیه برزگر با تأکید بر اهمیت توجه به نیازهای کودکان، به این موضوع پرداخت که کودکان ممکن است تغییرات فضای خانه، خستگی والدین، تغییر رفتار فرد مبتلا و دگرگونی در روابط خانوادگی را متوجه شوند؛ حتی زمانی که بزرگسالان درباره بیماری با آن‌ها صحبت نکرده‌اند.
کودکان و نوجوانان چه احساساتی را تجربه می‌کنند؟
یکی از محورهای اصلی وبینار، بررسی احساسات و واکنش‌های احتمالی کودکان و نوجوانان در مواجهه با بیماری آلزایمر در خانواده بود. این تجربه‌ها با توجه به سن کودک، میزان نزدیکی او به فرد مبتلا، تغییرات زندگی روزمره و حمایت دریافتی می‌تواند متفاوت باشد.
در این جلسه، به احساساتی مانند غم، ترس، سردرگمی، خشم، خجالت و احساس گناه اشاره شد. همچنین توضیح داده شد که برخی کودکان ممکن است رفتارهای تغییرکرده فرد مبتلا را به خودشان نسبت دهند یا تصور کنند که در بروز این تغییرات نقشی داشته‌اند.
از این رو، گفت‌وگوی صادقانه و متناسب با سن کودک و اطمینان دادن به او درباره اینکه مسئول بیماری یا تغییر رفتار فرد مبتلا نیست، اهمیت ویژه‌ای دارد.
چگونه درباره بیماری آلزایمر با کودکان صحبت کنیم؟
بخش دیگری از وبینار به نحوه اطلاع‌رسانی درباره بیماری آلزایمر به کودکان اختصاص داشت. پنهان کردن کامل بیماری ممکن است باعث شود کودک تغییرات محیط خانواده را بدون داشتن توضیحی روشن تجربه کند و برداشت‌های نادرستی درباره آن شکل دهد.
در این وبینار تأکید شد که بهتر است اطلاعات درباره بیماری به زبانی ساده، صادقانه، تدریجی و متناسب با سن و سطح درک کودک ارائه شود. همچنین باید به کودک فرصت داد سؤال‌هایش را مطرح کند و درباره احساسات و نگرانی‌هایش صحبت کند.
حمایت از کودک؛ بدون واگذاری مسئولیت بزرگسالان
از دیگر موضوعات مطرح‌شده، حفظ تعادل میان مشارکت کودک در ارتباط با فرد مبتلا و محافظت از دوران کودکی و نوجوانی او بود. کودکان می‌توانند در فعالیت‌های ساده و ایمن، مانند گوش دادن به موسیقی یا تماشای عکس‌های قدیمی در کنار فرد مبتلا، مشارکت داشته باشند؛ اما نباید مسئولیت اصلی مراقبت بر عهده آن‌ها قرار گیرد.
همچنین بر اهمیت حفظ زندگی روزمره کودک، از جمله تحصیل، ارتباط با دوستان، بازی، استراحت و فعالیت‌های مورد علاقه او تأکید شد.
چه زمانی باید از متخصص کمک گرفت؟
در ادامه، برخی نشانه‌های احتمالی فشار روانی در کودکان و نوجوانان، از جمله اختلال خواب، تغییرات خلقی، تحریک‌پذیری، افت عملکرد تحصیلی، کناره‌گیری از دوستان و شکایت‌های جسمی بدون علت روشن بررسی شد.
تأکید شد که مشاهده یک نشانه به‌تنهایی به معنای وجود اختلال روان‌شناختی نیست؛ بلکه تداوم، شدت و تأثیر آن بر زندگی روزمره کودک اهمیت دارد. در صورت پایدار بودن یا شدت گرفتن این تغییرات، استفاده از کمک روان‌شناس کودک و نوجوان یا دیگر متخصصان سلامت روان می‌تواند ضروری باشد.
کودک نیز به توجه و حمایت نیاز دارد
پیام اصلی این وبینار آن بود که بیماری آلزایمر تنها بر فرد مبتلا تأثیر نمی‌گذارد، بلکه می‌تواند روابط خانوادگی و تجربه عاطفی کودکان و نوجوانان را نیز تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، توجه به نیازهای آنان باید بخشی از حمایت خانواده در مسیر مواجهه با بیماری باشد.
کودکان لازم نیست بار مسئولیت بیماری را به دوش بکشند. آن‌ها باید بدانند چه اتفاقی در حال رخ دادن است، در بروز بیماری یا تغییر رفتار فرد مبتلا مقصر نیستند و می‌توانند بدون ترس از قضاوت، درباره احساسات و نگرانی‌های خود صحبت کنند.
برگزاری این وبینار در مناسبت روز ملی کودک، فرصتی برای تأکید بر اهمیت دیده‌شدن کودکان در خانواده‌های درگیر آلزایمر و دمانس و توجه به نیازهای عاطفی و روان‌شناختی آنان فراهم کرد.
برنامه های ماه جهانی آلزایمر 1405
معرفی انجمن دمانس و آلزایمر ایران
انجمن دمانس و آلزایمر ایران به عنوان یک نهاد رسمی و عضو انجمن جهانی آلزایمر (ADI)، با هدف ارتقای سطح آگاهی عمومی، آموزش خانواده‌ها و مراقبین، و توسعه خدمات حمایتی و پژوهشی در حوزه دمانس و بیماری آلزایمر فعالیت می‌کند. این انجمن با برگزاری دوره‌های آموزشی، کارگاه‌ها و برنامه‌های پژوهشی، تلاش دارد زمینه ارتقای کیفیت زندگی افراد مبتلا و خانواده‌های آنان را فراهم آورد.
برای کسب اطلاعات بیشتر، به صفحه معرفی انجمن مراجعه کنید.
هشتگ های ماه جهانی آلزایمر1405:
#تشخیص_زودهنگام #آگاهی_درباره_دمانس #ماه_جهانی_آلزایمر #WorldAlzheimersMonth
#تشخیص_دمانس_اهمیت_دارد #تشخیص_آلزایمر_اهمیت_دارد #تشخیص_زودهنگام_اهمیت_دارد