مزمان با ماه جهانی آلزایمر، انجمن دمانس و آلزایمر ایران با هدف حمایت روانی و اجتماعی از مراقبان افراد مبتلا به بیماری آلزایمر و سایر انواع دمانس، سه دوره گروه‌درمانی را برگزار کرد.
این برنامه‌ها در دو نوبت به صورت حضوری و یک نوبت به صورت مجازی برگزار شد و در مجموع ۵۰ نفر در آن‌ها شرکت کردند.
این جلسات با هدایت مهسا پیروز، کارشناس ارشد روانشناسی برگزار شد و فرصتی برای مراقبان فراهم کرد تا در فضایی امن و بدون قضاوت، درباره تجربه‌های خود، چالش‌های مراقبت و احساساتی که در مسیر مراقبت از عزیزانشان تجربه می‌کنند، گفت‌وگو کنند.
سه دوره گروه‌درمانی برای مراقبان
نخستین دوره گروه‌درمانی روز سه‌شنبه ۲۴ شهریور از ساعت ۱۰ تا ۱۲ در محل انجمن دمانس و آلزایمر ایران برگزار شد.
دومین جلسه نیز روز چهارشنبه ۲۵ شهریور، از ساعت ۱۰ تا ۱۲ و در محل انجمن برگزار شد.
سومین دوره گروه‌درمانی روز چهارشنبه ۷ مهر از ساعت ۹ تا ۱۱ به صورت مجازی برگزار شد.
در مجموع، ۵۰ نفر در این سه برنامه حضور داشتند و در گفت‌وگوهای گروهی درباره تجربه مراقبت از فرد مبتلا به دمانس مشارکت کردند.
گروه‌درمانی؛ فرصتی برای شنیده شدن مراقبان
مراقبت از فرد مبتلا به بیماری آلزایمر یا سایر انواع دمانس می‌تواند با تغییرات قابل توجهی در زندگی روزمره، روابط خانوادگی و وضعیت روانی مراقب همراه باشد. با این حال، مراقبان گاهی آن‌قدر درگیر نیازهای فرد مبتلا هستند که فرصت کافی برای توجه به نیازهای خود پیدا نمی‌کنند.
در جلسات گروه درمانی، تلاش شد فضایی ایجاد شود که مراقبان بتوانند بدون ترس از قضاوت دیگران درباره تجربه‌های خود صحبت کنند. شنیدن تجربه‌های مشابه از سوی سایر اعضای گروه نیز به شرکت‌کنندگان کمک کرد تا دریابند بسیاری از احساسات و دشواری‌هایی که تجربه می‌کنند، بخشی از تجربه مراقبت از فرد مبتلا به دمانس است و در این مسیر تنها نیستند.
در این جلسات، تجربیات واقعی مراقبان شنیده شد و درباره موضوعاتی مانند خستگی، فرسودگی، احساس گناه، خشم، دشواری‌های ارتباطی و چالش‌های روزمره مراقبت گفت‌وگو شد.
انگ اجتماعی؛ چالشی که در تجربه مراقبان دیده شد
یکی از نکات قابل توجه در این برنامه‌ها، تجربه و نمود انگ اجتماعی مرتبط با دمانس و بیماری آلزایمر در میان مراقبان بود؛ موضوعی که در جلسه برگزارشده به صورت مجازی نیز به شکل محسوسی خود را نشان داد.
برخی مراقبان ممکن است به دلیل نگرانی از قضاوت دیگران، نگاه جامعه یا برچسب‌هایی که با بیماری دمانس همراه است، درباره شرایط فرد مبتلا با اطرافیان خود صحبت نکنند یا تجربه‌هایشان را پنهان کنند. این مسئله می‌تواند احساس تنهایی و فشار روانی مراقب را افزایش دهد و دسترسی او به حمایت اجتماعی را دشوارتر کند.
گروه‌درمانی می‌تواند فرصتی فراهم کند تا مراقبان در محیطی امن درباره چنین تجربه‌هایی صحبت کنند، احساسات خود را به رسمیت بشناسند و از تجربه و حمایت افرادی که شرایط مشابهی دارند بهره‌مند شوند.
مهم‌ترین دستاوردهای جلسات گروه‌درمانی
برگزاری این سه دوره، علاوه بر ایجاد فضایی برای گفت‌وگو و حمایت متقابل، زمینه‌ای برای افزایش آگاهی و تقویت مهارت‌های مراقبان فراهم کرد.
از مهم‌ترین دستاوردهای این جلسات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش آگاهی درباره دمانس، علائم هشداردهنده و اهمیت تشخیص زودهنگام
- کاهش احساس تنهایی از طریق آشنایی با مراقبانی که تجربه‌های مشابهی دارند
- ایجاد فضای امن برای بیان احساسات دشواری مانند خشم، گناه و فرسودگی
- کاهش شرم و احساس قضاوت‌شدن از طریق گفت‌وگوی آزاد درباره تجربه مراقبت
- تقویت شبکه حمایتی میان مراقبان
- ارائه راهکارهای کاربردی برای مواجهه با برخی چالش‌های روزمره مراقبت
- افزایش توجه به اهمیت مراقبت از سلامت روان خودِ مراقب در کنار مراقبت از فرد مبتلا
بازخورد مراقبان از تجربه گروه‌درمانی
بر اساس بازخوردهای شفاهی و نظرسنجی غیررسمی انجام‌شده، بسیاری از شرکت‌کنندگان جلسات را آرامش‌بخش و مفید توصیف کردند.
کاهش احساس تنهایی، تجربه همراهی با افرادی که شرایط مشابهی دارند و امکان صحبت کردن درباره احساسات دشوار، از جمله نکاتی بود که در بازخورد شرکت‌کنندگان مطرح شد.
همچنین برخی مراقبان علاقه‌مند بودند این جلسات در آینده به شکل منظم‌تر ادامه پیدا کند. تعدادی از شرکت‌کنندگان نیز عنوان کردند که پس از حضور در جلسه، آمادگی بیشتری برای صحبت کردن با خانواده و دوستان خود درباره بیماری عزیزشان پیدا کرده‌اند.
ضرورت تداوم حمایت از مراقبان
تجربه برگزاری این سه دوره نشان داد که حمایت از مراقبان باید بخشی جدایی‌ناپذیر از برنامه‌های مرتبط با دمانس باشد. مراقب، علاوه بر نیاز به اطلاعات و آموزش، به فضایی برای بیان احساسات، دریافت حمایت و ارتباط با دیگران نیاز دارد.
از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده برای ادامه این مسیر می‌توان به برگزاری منظم جلسات گروه‌درمانی، تولید محتوای آموزشی درباره دمانس و انگ اجتماعی، حضور متخصصانی از حوزه‌های مختلف مانند نورولوژی، روان‌پزشکی و مددکاری اجتماعی و ایجاد گروه‌های حمایتی برای گروه‌های مختلف مراقبان اشاره کرد.
همچنین مستندسازی تجربه‌های مراقبان با رضایت آنان و استفاده از این تجربه‌ها در فعالیت‌های آگاهی‌رسانی می‌تواند به افزایش شناخت عمومی درباره دمانس و کاهش انگ اجتماعی مرتبط با این بیماری کمک کند.
حمایت از مراقب، بخشی از مراقبت از فرد مبتلا است
برگزاری سه دوره گروه‌درمانی در ماه جهانی آلزایمر نشان داد که توجه به مراقبان، تنها یک فعالیت جانبی در مسیر حمایت از افراد مبتلا به دمانس نیست؛ بلکه بخش مهمی از حمایت جامع از خانواده است.
وقتی مراقبان فرصت پیدا می‌کنند تجربه‌های خود را بیان کنند، از دیگران یاد بگیرند و حمایت دریافت کنند، می‌توانند با آگاهی و آمادگی بیشتری با چالش‌های مراقبت روبه‌رو شوند.
انجمن دمانس و آلزایمر ایران با برگزاری این سه دوره، گامی در جهت تقویت حمایت روانی و اجتماعی از مراقبان، کاهش احساس تنهایی و توجه بیشتر به مسئله انگ اجتماعی مرتبط با دمانس برداشت؛ مسیری که تداوم آن می‌تواند به ایجاد شبکه‌های حمایتی پایدارتر برای خانواده‌های افراد مبتلا به بیماری آلزایمر و سایر انواع دمانس کمک کند.
برنامه های ماه جهانی آلزایمر 1405
معرفی انجمن دمانس و آلزایمر ایران
انجمن دمانس و آلزایمر ایران به عنوان یک نهاد رسمی و عضو انجمن جهانی آلزایمر (ADI)، با هدف ارتقای سطح آگاهی عمومی، آموزش خانواده‌ها و مراقبین، و توسعه خدمات حمایتی و پژوهشی در حوزه دمانس و بیماری آلزایمر فعالیت می‌کند. این انجمن با برگزاری دوره‌های آموزشی، کارگاه‌ها و برنامه‌های پژوهشی، تلاش دارد زمینه ارتقای کیفیت زندگی افراد مبتلا و خانواده‌های آنان را فراهم آورد.